Program


KOŠTANA
8

KOŠTANA

KOŠTANA
opera Petra Konjovića

Premijera, 14. jun 2019/Velika scena
Opera u dva čina
Dirigent Ana Zorana Brajović
Reditelj Jug Radivojević
 
Premijerna podela: 
Hadži Toma Nenad Jakovljević/Nebojša Babić, k.g./Dragoljub Bajić
Kata Nataša Jović Trivić/Dubravka Filipović
Stojan Dejan Maksimović/Marko Živković
Stana Biljana Jovanović*/Marija Jelić*
Arsa Darko Đorđević
Vaska Nataša Rašić/Tamara Nikezić/Svjetlana Đokić*
Mitke Miodrag D. Jovanović/Vuk Zekić
Koštana Sofija Pižurica/Mina Gligorić*/Evgenija Jeremić, k.g./Aleksandra Jovanović
Grkljan Milan Obradović
Salče Aleksandra Angelov/Željka Zdjelar
Marko Vuk Radonjić/Mihailo Šljivić
Magda Dubravka Filipović/Nataša Rašić/Ivana Živadinović
Sofka Katarina Radovanović*/Milica Lalošević*
Koca Isidora Stevanović*/Mina Kovač Marković
Prvi građanin Mihailo Otašević/Milan Panić
Drugi građanin Nikola Mikić/Filip Vučić*
Treći građanin Miloš Milojević/Vuk Radonjić
Policaja Mihailo Šljivić/Nikola Mikić
Alil Mihailo Otašević/Milan Panić
Asan Dimitrije Ilić
Alter ego Olga Olćan
Hor, orkestar, baletski ansambl Narodnog pozorišta i *Polaznici Operskog studija „Borislav Popović“
 
O ŽALU ZA MLADOST
Petra Konjovića 
Sa Koštanom nije u pitanju samo jubilarna proslava Narodnog pozorišta i srpsko muzičko-scensko delo koje nas reprezentuje, već i činjenica što sa ovom operom idemo u susret obeležavanju pedesete godišnjice smrti njenog autora Petra Konjovića (1883-1970). Rad na Koštani započeo je kompozitor za vreme Velikog rata. Nosilo ga je oduševljenje Stankovićevim komadom i stimulisali susreti sa primadonom Majom Stroci u Zagrebu, kojoj je bila namenjena naslovna uloga opere u nastajanju. Dovršena posle izvođenja Ženidbe Miloševe i Kneza od Zete, Koštana je imala u 1931. godini tri premijere na glavnim jugoslovenskim scenama, u Zagrebu, Beogradu i Ljubljani. To je bila prva verzija opere u pet slika, komponovana 1916-1928. Iako glavni prestonički muzički kritičar Miloje Milojević uznosi novo Konjovićevo delo, srpska kulturna javnost je pomalo u nedoumici zbog kultnog Borinog komada koji se preobratio u operu. Može se reći da je Koštana više uspeha imala preko Save nego u Beogradu jer u Zagrebu i Ljubljani nisu bili opterećeni Stankovićevom dramom, koja je po Konjoviću, visprenom pozorišnom čoveku, imala suštinske nedostatke. Mogli su Hrvati i Slovenci, a potom i Česi (i izvođači i publika) nemati afiniteta prema njenom sadržaju, odnosno sižeu opere, ali ih je ponela muzika, naročito u Brnu i u Pragu, 1932 i 1935. godine, gde se za Konjovićevu operu naročito založio dirigent Zdenjek Halabala. Nedostatke u verbalnoj drami hteo je kompozitor da pokrije preradom kojom lik Koštane izbija u prvi plan. Tako je nastala druga verzija u šest slika, sazdana 1935-1939. i izvedena u Beogradu 1940. godine, sa obnovama 1950. i 1959. godine. Književna i muzička javnost nije prihvatila slobodu dodavanje nove slike Stankovićevom sižeu, odnosno operi, čiji je libretista u oba slučaja bio kompozitor, ali je delo u takvom vidu opstalo. Autor je imao svoje argumente: scensku logiku, a ne vernost književnom delu, ili traženje autentičnosti zbivanja na sceni, pošto su protagonisti i drame i opere bili realni ljudi, žitelji Vranja 19. veka. Umetnička sloboda je učinila da je elemente tragedije u priči o lepoj i talentovanoj Vranjanki-Ciganki, dodao poslednjoj verziji svoga dela Bora Stanković, a potencirao u operi njen tvorac, dodelivši svojoj heroini oreol žrtve. U samoj Koštani video je Konjović simbol lepote i darovitosti osuđene na propast. Isto tako je Koštana, dramska i posebno operska, bila za kompozitora posebna kategorija, inkarnacija pesme-vranjanske sevdalinke. Na njegovu žalost, tu njegovu kreaciju nije mogla ostvariti Maja Stroci na zagrebačkoj premijeri, pošto se već bila povukla sa operske scene. Tako je prva Koštana u Hrvatskom narodnom kazalištu bila Vera Misita, u Beogradu Blanka Kezer, u Ljubljani Zlata Đunđenac, sa dirigentima Krešimirom Baranovićem, Ivanom Brezovšekom i Mirkom Poličem. Kao češke Koštane proslavile su se u Brnu Bela Rozumova, u Pragu Ota Horakova. Zlata Đunđenac je kao Koštana briljirala u Beogradu, sa Lovrom Matačićen za pultom, na premijeri nove i definitivne verzije Konjovićeve opere. Nije na odmet još reći da su operu Koštana, bilo gde da je izvođena, voleli svi njeni pevači, cenili dirigenti i sa zadovoljstvom postavljali reditelji.
Nadežda Mosusova 

(Izvor: www.narodnopozoriste.rs)

Preporuka


Evgenij Švarc Snežna kraljica Režija: Milan Karadžić

Srđan Olman i Dušan Varničić - Stand up

Ana Bekuta nastavlja sa spektakularnim tradicionalnim koncertima u Beogradu - 27. novembra i…